Thông tin từ Ban tổ chức ASIAD 2026 xác nhận một tin vui: Việt Nam nằm trong nhóm 7 quốc gia quyền lực được quyền tham dự đầy đủ cả hai nội dung bóng đá nam và nữ. Vị trí này là minh chứng rõ ràng cho sự phát triển vượt bậc của bóng đá nước nhà trên đấu trường châu lục.
Tuy nhiên, quyết định tiếp theo của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) lại khiến nhiều người bất ngờ. Thay vì tận dụng tối đa lợi thế từ quy định "U23 cộng 3 cầu thủ quá tuổi" để tạo ra đội hình mạnh nhất, VFF lại đề xuất sử dụng lực lượng U21 cho ASIAD 2026. Đây là chiến lược từng gây tranh cãi khi áp dụng tại ASIAD 2022 và dẫn đến kết quả không như ý.
Phản ứng trái chiều từ người hâm mộ là điều dễ hiểu. ASIAD được xem là sân chơi lớn thứ hai châu Á, nơi từng chứng kiến thành công vang dội của Olympic Việt Nam dưới thời HLV Park Hang-seo. Nhiều ý kiến cho rằng đây là cơ hội vàng để tranh huy chương, đòi hỏi một đội hình tinh nhuệ nhất.
Bất chấp những tranh luận về thành tích ngắn hạn, quyết định của VFF phản ánh một tư duy chiến lược dài hạn và có tính toán. Bóng đá châu Á đang có những thay đổi lớn về cấu trúc giải đấu. Giải U23 châu Á giờ đây đã chuyển sang chu kỳ 4 năm và đóng vai trò là vòng loại Olympic.
Các cường quốc bóng đá như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Thái Lan từ lâu đã xem ASIAD như một bệ phóng quan trọng. Họ sẵn sàng cử những đội hình trẻ hơn để tích lũy kinh nghiệm quý báu, chấp nhận rủi ro thất bại trước mắt để xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai, tránh tư duy "ăn xổi" có thể kìm hãm sự phát triển của cầu thủ trẻ.
Trong hơn một thập kỷ qua, bóng đá Việt Nam thường tập trung vào thành tích ngay lập tức tại các giải đấu trẻ. Điều này vô tình hạn chế không gian để thử nghiệm, mắc sai lầm và rút kinh nghiệm. Việc trao cơ hội cho U21 tại ASIAD 2026 chính là bước khởi đầu cho một chu kỳ huấn luyện mới, hướng tới mục tiêu lớn hơn: Giải U23 châu Á 2028 và vòng loại Olympic Los Angeles.
Khi không bị áp lực chỉ tiêu thành tích đè nặng, HLV Kim Sang-sik có thể mạnh dạn cho các tài năng trẻ 19-20 tuổi cọ xát với đỉnh cao châu lục. Những bài học từ thất bại ở tuổi 20 sẽ là hành trang vô giá, giúp họ hình thành bản lĩnh thi đấu quốc tế sớm hơn. Lịch sử đã chứng minh hiệu quả của cách tiếp cận này, như trường hợp của Khuất Văn Khang hay Nguyễn Đình Bắc.
Tất nhiên, đây mới chỉ là bước đi đầu tiên. Chiến lược dài hạn này sẽ thất bại nếu các cầu thủ trẻ sau ASIAD không được tiếp tục đầu tư bài bản về chuyên môn, thể lực, không có đủ cơ hội thi đấu tại V.League hay các đấu trường quốc tế khác. Nó đòi hỏi sự kiên định và một lộ trình phát triển đồng bộ, không bị dao động bởi kết quả tức thời.
Con đường chinh phục Olympic 2028 và mơ ước World Cup 2030 chắc chắn đầy chông gai, nhất là trong bối cảnh bóng đá châu Á ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Nhưng nếu không dũng cảm bắt đầu bằng những quyết định táo bạo như thế này, bóng đá Việt Nam có nguy cơ mãi loay hoay với những mục tiêu ngắn hạn mà thiếu đi nền móng vững chắc cho tương lai.
